ანა ჩადუნელი
ინტერვიუ

 -მოგვიყევი საკუთარი თავის შესახებ.

 

-დავიბადე ქალაქ რუსთავში, ბავშვობიდან მახსოვს, რომ ვხატავდი. ალბათ ეს ჩემი მშობლების გავლენა იყო, ორივე მხატვარი იყო, რომ ვხედავდი რას აკეთებდნენ, ალბათ მიჩნდებოდა სურვილი მეც გამემეორებინა, თვითონაც გვაძლევდნენ სამხატვრო მასალებს და გვაქეზებდნენ. ეს ნაივური ნახატები დღემდე შენახული გვაქვს.

 

საბერძნეთში რომ წავედით საცხოვრებლად, იქ ვეზიარეთ დასავლურ კულტურას, იქნება ეს დისნეი, ანიმე თუ ვიდეო თამაშები... ვიდეო თამაშებს დიდი ზეგავრელა ქონდა ჩემზე. დღემდე ვხედავ ამ გავლენას ჩემს ნამუშრევრებში; სამ განზომილებიანი სტრუქტურა, რომელიც ვიდეო თამაშებს აქვთ მგონია, რომ არაცნობიერად ყოველთვის ფიგურირეს ჩემს ნამუშევრებში.

 

როცა საქართველოში დავრუნდით ცოტა გაგვიჭირდა ადაპტაცია. მაგრამ მე და ჩემ დას სახლის სტუდიასავით გვქონდა მოწყობილი, შეპყროილი ვიყავი ხატვით, 10-15 ნახატს ვხატავდი დღეში, რაც პატარა ბავშვისთვის საკმაოდ ბევრია.

 

შემდეგ უფრო ინტენსიურად დავინტერესდი ტემპერას საღებავებით, მამაჩემი მუშაობდა და ჩემთვის ალქიმიასავით იყო, შენით რომ უნდა დაამზადო საღებავი კვერცხის ძმარში შეზავებით ფხვნილში... სხვა საღებავებსაც ვიყენებდი - აკვარელი, ზეთი... რაღაც პერიოდის მერე, დაახლოებით 5 წლის წინ ისევ დავინტერესდი ტემპერათი და ბოლო პერიოდის ფერწერები სულ ტემპერას და აკრილის საღებავებით არის შესრულებული. ამიტომ ვფიქრობ სახლის განათლებას ძალიან დიდი გავლენა ქონდა ჩემზე.

 

ჩემს პრაქტიკაში ასევე დიდი როლი ითამაშა თანამედროვე ხელოვნების ცენტრმა, რომელიც საინტერესო იყო იმით, რომ იმხელა თავისუფლებას გვაძლევდა თეორიულ თუ პრაქტიკულ ნაწილში, სხვადასხვა მასალაში მუშაობაში; ასევე მნიშვნელოვანი იყო, რომ პატარა ჯგუფში ვმუშაობდით და იყო კოლექტიურად საქმიანობის განცდა.

 

მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან კრიტიკულად ვარ სამხატვრო აკადემიის მიმართ განწყობილი (ბაკალავრი დავამთავრე როგორც არქიტექტორმა), მგონია რომ მაინც დიდი შთაგონება მივიღე. თუნდაც ის, რომ სამ განზომილებიანი ნამუშევრების კეთება მანდ მიღებულ განათლებაზე დაყრდნობით დავიწყე, ვცდილობდი კლასიკური არქიტექტურული მოდელები, რასაც დავალებად გვაძლევდნენ გადამექცია ჩემს ნამუშევრებად, მინიმალისტურ ვიდეოებს ვაკეთებდი, სადაც სივრცის განცდას ვქმნიდი.

 

სულ ცოტა ხნის წინ დავამთავრე მაგისტრატურა სახვითი ხელოვნების მიმართულებით, მიუხედავად იმისა, რომ არ იყო გამოყოფილი მედიები, მაინც რომელიღაც დეპარტამენტს უნდა მიკუთვნებოდი. მინდოდა, რომ გრაფიკული ხატვის დეპარტამენტში ვყოფილიყავი, რადგან გრაფიკას დიდი ადგილი უკავია ჩემს შემოქმედებაში. მაგრამ საბოლოო ნამუშევარი მაინც მედია არტის კატეგორიაში უფრო ჯდება.

 

უცხოეთში სწავლა თუნდაც იმით არის ძალიან საინტერესო და მნიშვნელოვანი, რომ უამრავ ახალ ადამიანს იცნობ სრულიად განსხვავებული ისტორიით, ინსპირაციის წყაროებით და ინტერესებით და ხდება ამ ინფორმაციის, ცოდნების და გამოცდილებების გაზიარება.

-გახსოვს მომენტი, როცა გადაწყვიტე გამხდარიყავი ხელოვანი?

 

-სიმართლე გითხრა ეგ მომენტი არც ყოფილა, იმდენად ბუნებვრივად მივედი ამ გადაწყვეტილებამდე. სხვა პროფესია რომ ამერჩია ეგ უფრო გასაკვირი და რადიკალური გადაწყვეტილება იქნებოდა. არქიტექტურასაც, როგორც მხატვრობას და როგორც ხელოვნების პრაქტიკის ნაწილს, ისე მივუდექი და არა როგორც ხელოვნებისგან გამოყოფილ დარგს.

 

-როგორ იპოვე შენი ვიზუალური ენა?

 

როცა დავიწყე ინსტალაციების კეთება უფრო თავისუფლად ვმუშაობდი, მგონი უფრო მეტ ექსპერიმენტსაც ვატარებდი, საუნდზეც ვმუშაობდი, ჩემ ვიდეოებს ჩემით ვუკეთებდი საუნდს. ყველა ინსტალაცია იმდენად განსხვავებული იყო, ვერც იფიქრებდი, რომ ერთი ხელოვანის ნამუშევარი თუ იყო. ბოლო პერიოდში ბუნებრივად გამოვიდა, რომ რაღაცნაირად ლიმიტი დავიწესე რა მედია მაინტერესებ და რაში ვიმუშავებ. გრაფიკა და ფერწერა წამოიწია წინა პლანზე მაგრამ რეალურად ცალკე არც ვფენ ხოლმე, ყოველთვის კომბინაციაშია სკულპტურასა და ინსტალაციასთან; აქაც მეორდება ორგანული და არაორგანული მასალები; ხშირად ფორმები, რომელიც ფერწერაშია მეორდება მაგ. ციფრულ ნამუშევარში და ყველაფერი ერთმანეთს ეხმიანება.

 

რეალურად ჩემი პირველი სოლო შოუ "ჩემს ბაღში რომ ყოფილიყავი" იყო (გალერეა 4710 და The Why Not Gallery თანამშრომლობით). მანამდე სულ ჯგუფურ გამოფენებში ვიღებდი მონაწილეობას, მანდ უფრო ადვილია ჩაიკარგოს ხელოვანის ხაზი და ხელწერა. ხოლო სოლო გამოფენაზე  გამოჩნდა რას ვაკეთებ და როგორ ვმუშაობ.

 -ეგ გამოფენაც მას შემდეგ იყო, რაც ბელგიიდან დაბრუნდი, ამ გამოცდილებებმა, უცხოეთში სწავლამ მგონია დიდი როლი ითამაში შენი ვიზუალური ენის ჩამოყალიბებაში. თუ ეთანხმები ამას?

 

-გეთანხმები, იმიტომ რომ იქ ძალიან დიდი თავისუფლება მქონდა, და უპრობლემო წვდომა სახელოსნოებზე, მაგ. კერამიკის და რკინის სახელოსნოები, პრინტ რუმი, IT რუმი-სადაც უპრობლემოდ ვარენდერებდი დიდი ზომის ფაილებს. აქ ძალიან დიდი პრობლემაა, რომ არც სტუდენტებს და არც ხელოვანებს არ აქვთ წვდომა ასეთ ინფრასტრუქტურასთან, რასაკვირველია მერე ძალიან გვოჭავს იმაში თუ როგორ განავითარებ შენს შემოქმედებით პროცესს.

 

CGI ნამუშევრებში ის მომწონს, რომ ასეთი კომპაქტურია. დღევანდელ დღეს სახელოსნოში მუშაობა ძალიან რთულია, დროის და ფინანსების თვალსაზრისით, კომპიუტერულ გრაფიკაში მუშაობა კი გაძლევს იმ თავისუფლებას, რომ თუ არ გაქვს მასალებთან წვდომა, ციფრულად შეგიძლია გააკეთო ნამუშევრები, ლეპტოპთან წვდომა სულ გაქვს. ეგ უსაზღვროობა და თავისუფლება მომწონს.

 

ეხლა ის ეტაპია, რომელიც აერთიანებს ყველა შენს პრაქტიკას ერთად, თითქოს story telling, რაც აქამდე იყო, გინდა არქიტექტურა, გინდა ფენტეზი, ეხლა ერთ ხაზში შეიკრა, თუნდაც ეს პეიზაჟები, ერთ ნარატივს ჩამოყალიბებულად სხვადასხვა ფორმას აძლევ, ერთი და იგივე ისტორიას ორ განზომილებაშიც გვაჩვენებ, მაგრამ ასევე მოძრავსაც ხდი.

 

-ფერწერა არის ყველაზე ახალი მედიუმი, რაშიც მუშაობ, სახელოვნებო სცენაზე გამოჩნდი CGI ნამუშევრებით- ვიდეო, საუნდი, ინსტალაცია, სადაც ინტეგრირებული იყო მულტიმედია ნამუშევრები... შემდეგ უფრო ტრადიციული მედიებში დაიწყე მუშაობა, ახლა უბრუნდები ისევ ციფრულ მედიებს. რითი ხარ უფრო მოტივირებული შენი ძველი ინსპირაციებით თუ იმით, რომ ციფრული ხელოვნება უფრო ტრენდული ხდება?

 

-ტრენდულობა არ მაინტერესებს, უბრალოდ ვიზუალური ენა მომწონს. როცა რაღაც ტრენდული ხდება, უფრო დიდ ზეგავლენას ახდენს ალბათ, რადგან უფრო ხელმისაწვდომია. მაგრამ იმის გამო არ დავუბრუნდი, რომ კარგი დრო იყო ციფრულზე გადასასვლელად, უბრალოდ იმდენად საინტერესო მიმართულებაა იმდენად მრავალფეროვანია, ამ ეტაპზე ეგ უსაზღვროობა მიზიდავს.

-რა არის შენი ნამუშევრების თემატიკა? 

 

ძველ ნამუშევრებსაც რომ ვაკვირდები, როცა დავიწყე მუშაობა, გამოფენებშიც, მთელი აქცენტი სივრცეზეა, სივრცესთან ურთიერთობა, შეზღუდვა ან სივრცის შექმნა... ფერწერაშიც სულ მეორდება წარმოსახვითი სივრცეები, ფანტასტიურ-რეალისტური ობიექტები ერთმანეთს ერწყმიან.

 

 ამ გამოფენაშიც, კი აქცენტი გინდოდათ ფერწერაზე, მაგრამ იმდენად ვერ გამოვრიცხე სივრცესთან მუშაობა, რომ შემოვიტანე სკულპტურული ობიექტებიც,  რომელიც დააკავშირებდა ყველაფერს ერთმანეთთან. ყველა ჩემს გამოფენაზე მიკროკოსმოსებს ვქმნი, რეალურად ეს არ არის დეკორაციის შექმნის მცდელობა, უბრალოდ იმ ელემენტების გაცოცხლების მცდელობაა, რომელიც ნამუშევრებში მეორდება. ეს იმიტომ მაინტერესებს, რომ ორ განზომილებიანი არ იყოს და სამ განზომილებაშიც გადმოვიდეს. ფერწერაში ტემპერას ვიყენებ, რომელიც ტრადიციული მასალაა და ფრესკების მხატვრობაში გამოიყენება. მგონია, რომ აქაურ კულტურაში იმდენად გამჯდარია ორ განზომილებიანი ფერწერა, ამხელა ისტორია აქვს... მე ფრესკებზე მაინტერესებს  ორნამენტი, რომელიც სამ განზომილებაში აღარ გადადის, სკულპტურად არ გადაიქცევა. განსაკუთრებით მცენარეები, რომელიც ყოველთვის უკანა პლანზეა, დეკორატიულია, ორნამენტის ფუნქციას ასრულებს. დავიწყე დაკვირვება რა გავლენა შეიძლება ქონდეს ამ კულტურას ცნობიერებაზე, რომ ბუნება შეიძლება იყოს უკანა პლანზე და არ იყოს მნიშვნელოვანი.

 

ჩემი მცენარეების ესთეტიკა გამორჩეულია, ისინი არ არიან cute (საყვარელი) მცენარეები,  უფრო ბასრი, უდაბნოს, ცეცხლოვანი მცენარეებია... ეს უკვე ნამუშევრის ობიექტებს და მოდელებს რაღაც პოზიციას იჭერენ, არ აკმაყოფილებს მოლოდინებს -  თუმცა ეს არ არის განზრახ და ხელოვნური, რომ მე გამიზნულად მივდივარ იმის წინააღმდეგ, თუ რა მოლოდინია ჩემს მიმართ. რომ ვხედავდი რა დამოკიდებულება არის ფერწერის მიმართ, ფერების პალიტრის, რომ ნაზი, სასიამოვნო ნამუშევრები უნდა ყოფილიყო, მაგაზეც მიჩნდებოდა პროტესტი, რომ ეს არ არის ფერწერა, ეს მედიუმი იმდენად მრავალფეროვანია და იმხელა თავისუფლება გაქვს როგორ გამოხატო საკუთარი თავი. რაღაც მომენტებში ჩემი თავიც მეორდება ხოლმე ამ ნამუშევრებში, რაღაც ელემენტი არის, რომელთანაც ვაიგივებ საკუთარ თავს ამ გარემოში. მაგრამ სათქმელს ღიას ვტოვებ მნახველისთვის, რომ მათ თავისი ასოციაციები გაუჩნდეთ. რამდენად ახერხებენ ისინი ან რამდენად მისაღებია ეს მათთვის არ ვიცი, მაგრამ მე მინდა ხოლმე, რომ ეს გარემოებები შეიქმნას.